روشنایی

ره سپردن در سیاهی رو به سوی روشنی زیباست

روشنایی

ره سپردن در سیاهی رو به سوی روشنی زیباست

روشنایی

کتابی که این روزها می‌خوانم.
خلاصه روزانه کتاب در کانال تلگرامی زیر:
t.me/bazihabaziha

پیام های کوتاه

آخرین مطالب

آخرین نظرات

  • ۸ آذر ۹۶، ۱۶:۱۱ - قاسم صفایی نژاد سپاس

مردی در تبعید ابدی

دوشنبه, ۱ شهریور ۱۳۹۵، ۰۲:۳۹ ب.ظ

به نامش 

مردی در تبعید ابدی 

بر اساس داستان زندگی ملاصدرا

نادر ابراهیمی 

چه اشک ها که موقع خوندن این کتاب نریختم و چه بغض ها که نکردم. از عظمت ملاصدرای نشسته بر صدر ، از حقارت خودم ، از قلم نادر ابراهیمی که مثل همیشه گل کاشت و سنگ تمام گذاشت.... این کتاب را نفس نفس میخواندم و می بستم و در فکر غرق می شدم و دوباره باز میکردم و میخواندم و ... یک نفس خواندنش از من ساخته نبود. یک نفس خواندن نوشته های عاشقانه عارفانه نادر هیچ وقت از من ساخته نیست. مثل غریق شیفته غرقی هستم که به عمق نوشته هایش می رود نفس کم می آورد خودش را به سطح می رساند و نفس میگیرد و دوباره به امید اینکه این بار واقعا غرق شود دوباره به عمق می رود. کاش زنده بودی نادر ابراهیمی ....کاش بیشتر نوشته بودی . 

اگر مهدی شجاعی را نویسنده ای گویند که تاریخ و ادبیات را بهم می آمیزد ، پس نادر نویسنده ای است که ادبیات و تاریخ و عرفان و فلسفه را با چاشنی عشق قلم میزند. همیشه موقع خواندن آثار نادر نوع کلماتی که حس میکنم خودش آنها را می سازد نه اینکه فقط از آنها استفاده کند به نظرم قابل تحسین می آید. بذله گویی های ظریفی که در قلمش وجود دارد باعث میشود که در صفحاتی از کتاب لبخندی بر لبم بنشیند که به اندازه چند صفحه بعدی عمر می کند. 

روند پیش روی داستان بسیار استادانه بود و مثل تماشای یه فیلم سینمایی از صحنه ای به صحنه ی دیگر از زمانی به زمان دیگر از انتها به ابتدا و از ابتدا دوباره به انتها میرفت . کاری که فقط نادر اینقدر استادانه از پس آن بر می آید. فکر میکنم تجربه ای که در فیلم سازی به دست آورده را در نویسندگی خرج کرده و دست و دل بازانه هم خرج کرده !

شاید به نظر برسد که نام کتاب "مردی در تبعید ابدی" اشاره ای باشد به حکم نفی بلد ( تبعید) ملاصدرا که که مدت مدیدی از عمرش را در تبعید گذراند در حالیکه که نادر در همان صفحه های ابتدایی قصدش را از این نامگذاری به وضوح رسانده که ملاصدرا را "مردی در تبعید ابدی روح" منظور کرده که از خویشتن خویش و به اختیار خود را تبعید کرده ، نه تبعیدی که شاه عباس دستور به آن داده است. 

حتی از انتخاب اسم فصل ها که ابتکار هوشمندانه نادر بود هم لذت بردم. یکی از اقدامات موثر ملاصدرا برطرف کردن بحث تقدم وجود بر ماهیت است که در عرفان برای نزدیک کردن مفهوم وجود و موجود از مثال موج و دریا استفاده میکنند که وجود مثل دریاست که موجودات موج دریا هستند و مستقل از آن نیستند و نادر اسم فصل ها را به صورتهایی مثل : "دریا او را طلبیده بود " " عاشق دریا به جانب غرق" و ... برگزیده بود که البته شاید هم این برداشت من است و تصادفی بوده اما برای من تصادف میمون و مبارکی بود ! 

به جز همه زیبایی هایی که نثر نادر دارد ، یه نکته را هم به طور منحصربفرد دوست دارم و آن هم طوری است که نادر زن و نقش زن را به تصویر میکشد . در جاهای دیگر وقتی از حضور زن و نقش زن بحث به میان می آید طرفداران آستین بالا میزنند و خانمهایی رو در نقش راننده کامیون و جوشکار و آهنگر و چه و چه به تصویر می کشند که بگویند زن از مرد چیزی کم نیست یا حتی زن از مرد بالاتر است . ولی دید نادر این طور نیست. در آثارش زن هست اما همانطوری است که باید باشد. در جایگاه خودش و تمام و کمال. چه در عاشقانه آرام و چه در این اثر چنان شیفته زنانگی های توصیف شده او میشوم که حد ندارد و همیشه آرزو دارم که بتوانم که جامه این نقش ها را بر تن کنم. 

خدا را شکر که از خرده دانشی که از کلاس های عرفان و اندیشه داشتم توانستم کمی بیش تر از یک خواننده عادی از این کتاب توشه برگیرم . و روح استاد اندیشه مان شاد که در همان اوایل کلاس فرمود : بچه ها! برهان علیت و نظم را که قبلا خوانده اید . "بگذارید از فلسفه جوهری برایتان بگویم که نه قبلا خوانده اید و نه بعدا خواهید خواند ! " اما چه قدر جای تاسف است که این قدر کم میدانیم از ملاصدرا که به راستی با وجود اندیشه های او که برگرفته از اسلام ناب محمدی و مذهب تشیع دوازده امامی است. خواندن این اثر شاید کمترین اقدام ما برای شناخت این شخصیت بزرگ و جهانی باشد.

در مورد زندگی ملاصدرا ، مجموعه تلویزیونی پر و پیمانی هم با نام "روشن تر از خاموشی" به کارگردانی حسن فتحی در سال 1382 ساخته شد که آن زمان هم به شدت شیفته این مجموعه شدم. اما بعد از گذراندن درس هایی در زمینه فلسفه جوهری که دوباره این مجموعه را دیدم فهمیدم که چقدر در این فیلم از اندیشه های ملاصدرا گنگ و نامفهوم صحبت شده و چقدر مقام والای این اندیشمند بزرگ که واقعا فخر جهان تشیع هستند در لابلای صحنه های فیلمی گم و کمرنگ شده. با وجود این بازیگران فیلم که خیلی به جا انتخاب شده بودند کمک کردند که داستان نادر برایم پویایی و جذابیت بیش از آنچه که همیشه برایم داشت ، داشته باشد و دوست دارم بتوانم یک بار دیگر این مجموعه را ببینم. 

خط به خط کتاب را با جرعه جرعه هوایی که تنفس می کردم می بلعیدم و انتخاب قسمتهایی از آن به راستی که برایم کار سختی بود. اما به قطره ای از دریا کفایت میکنم و در عوض خواهش میکنم حتما این کتاب را بخوانید . همه قسمت های آن را برگزیده خواهید یافت. البته نسخه الکترونیکی کتاب هم هست ولی این جلد کتاب از آنهایی است که باید باید باید در کتابخانه داشت. و هر بار آن را خواند و هر بار آن را بیشتر فهمید. 

قسمت هایی از کتاب : 

انسان برای توانستن خلق شده است محمد ، نه نتوانستن. اگر خواست خدا بر ناتوانی انسان بود ، از اصل انسانی خلق نمیکرد. 

جبران خطا در ذهن آماده سازی خویش است برای آینده. 

تحمل کنید ای دوستان ، یاران، وفاداران! مشقت را به خاطر خداتحمل کنید ؛ اما تسلیم مشقت نشنوید. تحمل اندوه به معنای اندوه پرستی نیست. تحمل درد غر از قبول درد است. مشقت آزمایشی است از سوی حق و راهی ست میان بر به جانب آرامش و شادمانی. 

بخل از گندیدگی روح بر می آید نه از تنگی دست. 

توکل با مرگ همانگونه بازی میکند که طفلی با فرفره ایی . 


منتخب اول 

منتخب دوم 

منتخب سوم ( بحث تقدم وجود بر ماهیت - خوب است که این قسمت با قسمتی از کتاب تهوع سارتر که در پست مربوط به آن بارگذاری شده مقایسه شود. ) 

 موسیقی تیتراژ روشن تر از خاموشی

نظرات  (۲)

سلام دوست عزیز
مثل همیشه فوق العاده زیبا نوشتی

انسان برای توانستن خلق شده است محمد ، نه نتوانستن. اگر خواست خدا بر ناتوانی انسان بود ، از اصل انسانی خلق نمیکرد.عالی بود کلی کتاب انتخاب کردم واسه خوندن نمی دونم ازکدوم یکی شروع کنم ازطرفی ازهفته دیگه بایدبرم دانشگاه وسرم شلوغ می شه ولی نمی دونم چرا جملات این کتاب اینقدرمنو به سمت خودش می کشونه



 
پاسخ:
متاسفانه درسهای دانشگاه من رو چهارسال از خوندن کتابهای این چنینی عقب انداخت . الان دارم دلی از عذا درمیارم ولی توصیه میکنم در دوره دانشگاه حتی اگر شده ای شبی 5 صفحه ، هفته ای صفحه هم کتاب بخونی این کارو بکن !!!! 

مردی در تبعید ابدی فوق العاده است ! خوندنش رو عقب ننداز !
باسلام....من بامشاهده ی سریال روشنترازخاموشی بااین اثرفاخرآشناشدم هرچندکه درکتاب فلسفه هم ازپیش آشنایی باشخصیت ملاصدراداشتم اماشنیدن کی بودماننددیدن....دست مریزادآقای ابراهیمی....واقعاحیفه اگه درعمرتون حداقل یک مرتبه این کتاب رونخونیدبعدمیفهمیمن صدرالمتألهین کیه وفرهنگ ایرانی چیه...
پاسخ:
ممنون از خوانش شما ! سپاسگزارم و موافق !

ارسال نظر

کاربران بیان میتوانند بدون نیاز به تأیید، نظرات خود را ارسال کنند.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">